Giao tiếp phi ngôn ngữ là gì? Cách giao tiếp phi ngôn ngữ hiệu quả

0

Ngôn ngữ không phải là cách giao tiếp với đối tác duy nhất trong khi đàm phán, bàn bạc công việc, hay tán gẫu. Khi đó những cử chỉ về cơ thể, tay, mắt, chân, hay nét mặt đều có ảnh hưởng tới người đối diện. Những động tác, cử chỉ đó gọi chung là giao tiếp phi ngôn ngữ. Vậy giao tiếp phi ngôn ngữ là gì? Làm thế nào để áp dụng giao tiếp phi ngôn ngữ hiệu quả, mời bạn tham khảo bài viết dưới đây.

1. Giao tiếp phi ngôn ngữ là gì?

Có thể  khẳng  định rằng giao tiếp phi ngôn từ là một bộ phận tối quan trọng trong quá trình giao tiếp của con người, là một phần cốt yếu của tất cả các tình huống “người – đối – người” (person ‐ to ‐ person situations). Dưới đây là 3 định nghĩa về giao tiếp phi ngôn ngữ của những nhà nghiên cứu ngôn ngữ nổi tiếng thế giới:

  • Giao tiếp phi ngôn từ hàm chỉ các hành động hoặc các biểu hiện ngoài ngôn từ. Các hành động hoặc biểu hiện vốn có ý nghĩa được chia sẻ về mặt xã hội đó được gửi đi một cách có chủ đích hoặc được diễn giải như là có chủ đích và được gửi đi hoặc tiếp nhận một cách có ý thức. Giao tiếp phi ngôn từ là một thuật ngữ để miêu tả tất cả các sự kiện giao tiếp vượt lên trên ngôn từ khẩu ngữ và bút ngữ. (Theo – Knapp).
  • Giao tiếp phi ngôn từ là ngôn ngữ “im lặng” (silent language), bao gồm việc sử dụng cử chỉ, diện hiện [biểu hiện trên khuôn mặt], nhãn giao [tiếp xúc ánh mắt], và khoảng cách đối thoại. (Theo Levine và Adelman).
  • Giao tiếp phi ngôn từ bao gồm toàn bộ các bộ phận của thông điệp không được mã hoá bằng từ ngữ, ví dụ: giọng nói, diện hiện hoặc cử chỉ và chuyển động. (Theo Dwyer).

Giao tiếp phi ngôn ngữ đi kèm vói lời nói

Giao tiếp phi ngôn ngữ đi kèm vói lời nói

Như vậy, giao tiếp phi ngôn từ là toàn bộ các bộ phận kiến tạo nên giao tiếp không thuộc mã ngôn từ (verbal code), có nghĩa là không được mã hoá bằng từ ngữ, nhưng có thể thuộc về cả hai kênh: ngôn thanh (vocal) và phi ngôn thanh (non-vocal). Nó bao gồm các yếu tố cận ngôn như tốc độ, cường độ, ngữ lưu… và các yếu tố ngoại ngôn thuộc ngôn ngữ thân thể như cử chỉ, dáng điệu, diện hiện…, thuộc ngôn ngữ vật thể như áo quần, trang sức…, và thuộc ngôn ngữ môi trường như khoảng cách đối thoại, địa điểm giao tiếp…

2. Tầm quan trọng của giao tiếp phi ngôn ngữ

Hiện này, giao tiếp phi ngôn ngữ chiếm tới 2/3 trong giao tiếp thường ngày. Giao tiếp phi ngôn ngữ có thể miêu tả một thông điệp với cả giọng điệu và ký hiệu cơ thể và cử chỉ chính xác.

Ký hiệu cơ thể bao gồm những đặc trưng vật lý, cử chỉ và ký hiệu có ý thức hay vô thức, cũng như sự giao thoa của không gian cá nhân. Thông điệp không đúng có thể được tạo ra nếu ngôn ngữ cơ thể không thể hiện chính xác thông điệp bằng ngôn ngữ. Giao tiếp phi ngôn ngữ sẽ trở thành điểm mạnh với ấn tượng đầu tiên trong những trường hợp thông thường giống như thu hút đối tượng hay trong phỏng vấn việc làm: thời gian tạo ra ấn tượng trung bình là trong 4 giây đầu tiên khi tiếp xúc. Lần đầu tiếp xúc hoặc tương tác với một người khác ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến nhận thức của một người.

Khi một hoặc một nhóm người tiếp nhận thông điệp, họ tập trung vào môi trường ngay xung quanh họ, nghĩa là sử dụng cả năm giác quan để tương tác: 83% thị giác, 11% thính giác, 3% khứu giác, 2% xúc giác và 1% vị giác.

Bạn có biết: Kỹ năng giao tiếp là gì? Những kỹ năng cần có trong kinh doanh

3. Những yếu tố trong giao tiếp phi ngôn ngữ

Có 4 loại yếu tố được sử dụng trong giao tiếp phi ngôn ngữ: Giao tiếp phi ngôn từ cá nhân, giao tiếp phi ngôn từ văn hoá, giao tiếp phi ngôn từ phổ niệm, và giao tiếp phi ngôn từ phi quan yếu.

3.1. Giao tiếp phi ngôn từ cá nhân

Giao tiếp phi ngôn từ cá nhân gồm các loại hành vi phi ngôn từ khác nhau mà chỉ duy nhất một người có được. Ý nghĩa của hành vi đó cũng là duy nhất đối với người gửi thông điệp. Ví dụ: Một người nào đó có thể vừa làm việc, vừa nói chuyện, vừa nghe nhạc, trong khi một người khác lại chỉ có thể làm được công việc đó trong môi trường im lặng. Hoặc một người, do lúng túng và sợ hãi, có thể cười trong khi ở tình huống tương tự, người khác lại khóc.

3.2. Giao tiếp phi ngôn từ văn hoá

Giao tiếp phi ngôn từ văn hoá là đặc tính phổ biến của một nhóm người, một xã hội hay một nền văn hoá. Nó được tiếp thụ thông qua việc quan sát những thành viên khác thuộc cùng nhóm, cùng xã hội hay cùng nền văn hoá.

Ví dụ: Phụ nữ với nhau có xu hướng viện đến hành vi động chạm thoải mái hơn và nhiều hơn so với nam giới.

Tại Việt Nam, việc sử dụng hành vi động chạm tới người đối diện thường được sử dụng giữa những người đồng giới (nữ – nữ, hoặc nam – nam), việc sử dụng giữa những người khác giới (nữ – nam) khá hạn chế.

Giao tiếp phi ngôn từ văn hoá là hành vi theo qui tắc (rule‐governed). Các qui tắc này khống chế cả các yếu tố ngôn từ và phi ngôn từ của các thông điệp được truyền tải. Chúng tạo ra cái mà ta có thể tạm gọi là ʺsự kiểm duyệt mang tính văn hoá đặc thù” để xác định tính phù hợp và không phù hợp trong giao tiếp. Sự kiểm duyệt này dựa vào hệ giá trị văn hoá để xác định tính phù hợp trong các hành vi. Nó mang tính văn hoá đặc thù vì mỗi nền văn hoá đều có hệ giá trị riêng của nó. Do vậy, một hành vi có thể được coi là phù hợp trong nền văn hoá này, nhưng lại bị nhìn nhận tiêu cực trong nền văn hoá khác.

3.3. Giao tiếp phi ngôn từ phổ niệm

Giao tiếp phi ngôn từ phổ niệm là loại hành vi có ở mọi người, mọi nơi, mọi lúc. Nó biểu hiện các trạng thái tình cảm khác nhau như vui, buồn, say mê, giận dữ…

3.4. Giao tiếp phi ngôn từ phi quan yếu

Giao tiếp phi ngôn từ phi quan yếu thường là những hành vi thuần túy mang tính sinh học như ngáp, hắt hơi… Các hành vi này không liên quan gì đến các thông điệp ngôn từ. Dẫu vậy, nó có thể gợi ra một thông điệp nhất định tới người tiếp nhận mặc dù thông điệp này hoàn toàn không mang tính chủ đích.

Nếu bạn đang cần nơi đào tạo về marketing, mời tham khảo cách đào tạo marketing tại trường đại học Ngoại thương.

4. Cách giao tiếp phi ngôn ngữ hiệu quả

4.1. Địa điểm, không gian giao tiếp

Lựa chọn địa điểm để truyền tải thông tin chiếm phần trăm không nhỏ trong sự thành công của giao tiếp. Thế nên lựa chọn địa điểm và không gian thích hợp với nội dung để giao tiếp như vậy sẽ khiến cho quá trình giao tiếp diễn ra xuông sẻ và thuận lợi hơn.

Đặc biệt chú ý tránh những yếu tố tác động gây phiền nhiễu gây ảnh hưởng đến sự truyền tải thông tin.

4.2. Trang phục

Trang phục là yếu tố quan trọng giúp bạn tạo ấn tượng ban đầu khi giao tiếp phi ngôn ngữ. Trang phục sẽ truyền tải những tín hiệu phi ngôn ngữ về cá tính, văn hóa, tâm trạng, mức độ tự tin và sở thích.

Không thể bỏ qua yếu tố trang phục trong giao tiếp phi ngôn ngữ

Không thể bỏ qua yếu tố trang phục trong giao tiếp phi ngôn ngữ

Chính vì thế hãy chú ý đầu tư đến trang phục và lựa chọn phù hợp với mỗi cuộc giao tiếp khác nhau.

Trang phục được sử dụng như một dạng tự thể hiện khi mà một người có thể phô trương sức mạnh, sự giàu có, sức hấp dẫn giới tính hoặc sự sáng tạo của mình

4.3. Nụ cười

Nụ cười là một trong những chìa khóa vàng mở cửa môi trường giao tiếp của giao tiếp phi ngôn ngữ. Nụ cười chính là cách tạo bạn tạo ấn tượng ban đầu, nó giúp bạn truyền đạt thông tin như là chào hỏi, thể hiện sự gần gũi thân thiện trong giao tiếp.

Nụ cười- yếu tố quan trọng trong giao tiếp phi ngôn ngữ

Nụ cười- yếu tố quan trọng trong giao tiếp phi ngôn ngữ

Hãy luôn mỉm cười, nhưng bạn cũng nên sử dụng nó đúng nơi, đúng lúc, đúng đối tượng, và nên luyện tập để hạn chế thấp thấp nhất những nhược điểm trong nụ cười của bạn nhé.

4.4. Khoảng cách

Khoảng cách trong giao tiếp phi ngôn ngữ chính là khoảng cách giữa các cá nhân trong qua trình giao thiệp với nhau. Khoảng cách trong giao tiếp sẽ nói lên mức độ tương tác nhau giữa các cá nhân. Một khoảng cách hợp lý giữa hai người sẽ tạo nên sự hài hòa, thoải mái trong buổi nói chuyện.

4.5. Biểu cảm khuôn mặt

Khi giao tiếp với người khác, ngoài những lời nói truyền tải thông điệp thì biểu trên khuôn mặt cũng cần phải chú ý. Biểu cảm khuôn mặt nó nói lên tâm trạng con người bạn đang vui hay buồn, đang giận hay hờn.

Biểu cảm khuông mặt trong giao tiếp phi ngôn ngữ

Biểu cảm khuông mặt trong giao tiếp phi ngôn ngữ

Rèn luyện kỹ thuật biểu cảm trên khuôn mặt để giúp bản thân thêm tự tin hơn và dễ thành công hơn trong giao tiếp. Ví dụ như bạn không thể mang một bộ mặt mặt u buồn, ũ rủ khi đi gặp khách hàng …

4.6. Ánh mắt

Từ trước đến giờ đôi mắt được xem là cửa sổ tâm hồn vì thế giao tiếp qua ánh mắt là một phần quan trọng nó thể hiện con người bạn có quan tâm chú ý đến đối phương hay không.

Nhưng điều này không có nghĩa là lúc nào bạn cũng nhìn chăm chăm vào người khác. Trên thực tế để giao tiếp thành công qua ánh mắt thì khoảng thời gian cho mỗi lần giao tiếp mắt chỉ nên kéo dài 4-5 giây.

4.7. Giọng nói

Giọng nói và âm lượng giọng nói truyền đạt được một lượng lớn các thông tin, nó cho thấy sự tự tin mức độ nhiệt tình hay thờ ơ trong con người bạn.

Khi một giọng nói hay truyền cảm nó sẽ mở rộng các mối quan hệ xã hội, tạo điểm cộng trong giao tiếp phi ngôn ngữ, khiến đối phương chú ý và hứng thú giao tiếp với bạn nhiều hơn.

4.8. Tư thế

Trong qua trình giao tiếp tư thế của bạn xác định mức độ tập trung và mức độ yêu mến của bạn đối với người giao tiếp. Nó mang thông điệp “sự cởi mở” của cơ thể trong cuộc giao thiệp.

Có rất nhiều kiểu định vị cơ thể khác nhau mô tả các tư thế nhất định, bao gồm thõng vai, ngẩng cao, dang rộng chân, hất hàm, đẩy vai về phía trước và khoanh tay. Nhưng khi một người có xu hướng đổ người về phía trước hoặc là về phía sau tượng trưng cho tâm lý tích cực trong khi giao tiếp.

Tư thế trong giao tiếp phi ngôn ngữ

Tư thế có tính liên kết với tình huống, vì thế tùy vào tình huống bạn có thể lựa chọn các tư thế khác nhau.

4.9. Cử động của tay chân

Ngoài tư thế khi giao tiếp phi ngôn ngữ thì việc sử dụng các cử chỉ và điệu bộ tay chân đúng cách cũng là một yếu tố các bạn nên chú ý. không phải bạn cứ khoa chân mua tay, chỉ trò lung tung, nhất là việc chỉ tay vào đối phương là mang lại lợi ích. Do đó, phải biết kiểm soát cử chỉ của cơ thể để tránh điều bất lợi.

Một khi biết vận dụng ngôn ngữ biểu đạt qua cơ thể giúp cho việc truyền đạt thông tin sinh động và thú vị hơn.

4.10. Sự đồng nhất giữa lời nói và phi ngôn ngữ

Trong qua trình giao tiếp phi ngôn ngữ bạn phải đảm bảo giữa lời nói và cử chỉ mang tính thống nhất để cho người nghe không cảm thấy khó hiểu. Ví dụ: một ai đó nói với bạn rằng họ cảm thấy vui vẻ trong khi nét mặt của họ đệm buồn và mắt nhìn xuống đất (thì có vẻ là không đúng lắm)

Các nhà nghiên cứu đã nói rằng khi ngôn ngữ không ăn khớp với các tín hiệu phi ngôn ngữ thì người ta sẽ bỏ qua những lời bạn nói và chỉ chú ý tới các biểu hiện phi ngôn ngữ bao gồm tính khí, suy nghĩ và cảm xúc.

4.11. Ngữ cảnh

Khi đang giao tiếp phi ngôn ngữ với người khác, thỉnh thoảng bạn nên cân nhắc các cử chỉ hành động của mình đã phù hợp với ngữ cảnh và nội dung của câu chuyện chưa để từ đó có cách điều chỉnh kịp thời và tránh đi quá xa khiến cho cuộc giao tiếp trở nên nhàm chán, không đi vào trọng tâm vấn đề.

Nắm bắt tín hiệu theo nhóm của giao tiếp phi ngôn ngữ
Đôi lúc những cử chỉ đơn lẻ không nói rõ lên vấn đề, do đó cách tốt nhất là bạn tập trung nhìn vào những nhóm tín hiệu của hành động phi ngôn ngữ để có thể hiểu vấn đề của người nói một cách trọn vẹn hơn.

4.12. Trọng tâm vấn đề

Mỗi cuộc giao tiếp phi ngôn ngữ đều có một nội dung, mục đích nhất định thế nên bạn cần phải tập trung vào vấn đề chính bằng cách nhấn nhá những chỗ quan trọng, đặc biệt không nên nói một cách thao thao bất tuyệt.

Có như vậy thì người nghe mới nắm bắt được câu chuyện và không cảm thấy nhàm chán hay mệt mỏi.

4.13. Tập luyện kỹ năng

Kỹ năng giao tiếp phi ngôn ngữ không phải cứ ai sinh ra là đã có vì thế hãy học tập rèn luyện chăm chỉ để xây dựng những kỹ năng cho riêng mình bằng cách chú ý kỹ tới hành động phi ngôn ngữ và rèn luyện nhiều kiểu giao tiếp phi ngôn ngữ khác nhau.

Nếu thường xuyên rèn luyện các kỹ năng phi ngôn ngữ nó sẽ giúp cải thiện được khả năng giao tiếp một cách đáng kể, và mang lại hiệu quả cho mỗi cuộc giao tiếp của bạn.

Tác giả Phù Thủy
Xin chào mọi người, mình là Phù Thủy, mình có đam mê với đồ ăn và đi du lịch khám phá khắp nơi. Sở thích của mình viết bài về nội thất và gia đình. Hiện tại mình đang chịu trách nhiệm viết bài cho trang nội thất Hòa Phát, các bài viết đều được mình tổng hợp biên tập lại từ những nguồn uy tín về nội thất. Mình đang viết review về sản phẩm tủ văn phòng Hòa Phát chính hãng tại website noithathoaphat.pro, nếu bạn cần thông tin thì tham khảo ủng hộ mình nhé!

Giao tiếp phi ngôn ngữ là gì? Cách giao tiếp phi ngôn ngữ hiệu quả
4.7 (93.33%) 3 vote[s]

Về tác giả

Chức năng bình luận đã bị đóng